Δευτέρα, 29 Απριλίου 2013

ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Π.Ε. "ΟΤΑΝ Η ΦΥΣΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ..ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ"

«ΟΤΑΝ Η ΦΥΣΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ...ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ» 



Ενημερωτικό Σημείωμα  - Συνοπτική Παρουσίαση  του Δικτύου


Αγαπητοί Συνάδελφοι,
Σας ενημερώνουμε, σχετικά με την πρόθεσή μας για την ίδρυση και λειτουργία Εθνικού Θεματικού Δικτύου Περ/κής Εκπ/σης με τίτλο :

« ΟΤΑΝ Η ΦΥΣΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ».
          Αντικείμενο του νέου δικτύου με συντονιστικό Κέντρο το Κ.Π. Ε. Ομηρούπολης Χίου, θα είναι η διερεύνηση, ανάδειξη και προβολή  του καθοριστικού ρόλου του περιβάλλοντος και της ελληνικής φύσης γενικότερα, όπως αυτή αποτυπώνεται  στην πλούσια λαϊκή μας παράδοση και κληρονομιά.

ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΙΔΡΥΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ
Είναι γνωστό, ότι πάντοτε το περιβάλλον υπήρξε κύριος και καθοριστικός παράγοντας στη ζωή, την ανάπτυξη και την εξέλιξη της παραδοσιακής και όχι μόνο κοινωνίας των αγροτικών και ημιαστικών περιοχών της χώρας μας.
Ο άνθρωπος της παραδοσιακής κοινωνίας αγαπούσε το περιβάλλον, γιατί ζούσε από και με αυτό και η ζωή του εξαρτιόταν από αυτό. Κάθε δραστηριότητα του είχε έντονα τα σημάδια αυτής της σχέσης, γεγονός πολύ ενδιαφέρον ως αντικείμενο μελέτης.
Ειδικότερα η Χιακή Φύση, όντας προικισμένη με το σκίνο, τη μαστίχα αλλά και τα εσπεριδοειδή, οδήγησε τους κατοίκους του νησιού να φτιάξουν έναν ολόκληρο τρόπο ζωής, (Αρχιτεκτονική, κατοικία, ένδυση, διατροφή, υγεία, επαγγέλματα, ασχολίες, θρησκεία, ήθη, έθιμα και τέχνη ) απόλυτα προσαρμοσμένο στις επιταγές και τις προσταγές της, γεγονός που  καθόρισε τη μοίρα   και την τύχη του νησιού, παλαιότερα αλλά και ως τις μέρες μας. Ταυτόχρονα, το ίδιο γεγονός δημιούργησε σχέση αλληλεπίδρασης και συνέβαλλε αποφασιστικά στην προστασία, διατήρηση και αξιοποίηση των ιδιαίτερων  περιβαλλοντικών χαρακτηριστικών στοιχείων του νησιού.      
Τούτο, αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα αειφορικής διαχείρισης ενός πολύ ενδιαφέροντος από περιβαλλοντικής πλευράς κομματιού της Χιακής Φύσης στα Μαστιχοχώρια αλλά και στον Κάμπο της Χίου, άμεσα αξιοποιήσιμο από τους εκπαιδευτικούς και εύκολα αφομοιώσιμο από τους μαθητές. Πραγματικά, ο σκίνος και το φυσικό προϊόν του, η μαστίχα, αλλά και τα εσπεριδοειδή, αξιοποιούνται με τρόπο αειφορικής προσέγγισης από την τοπική κοινωνία και όχι μόνο, έχοντας ως κεντρικό πυλώνα στήριξης τον τρόπο ζωής και τα δημιουργήματα του, που  αυτά  τα ίδια επέβαλλαν.                    
Δεν ξέρουμε ποια θα ήταν η μοίρα των δύο αυτών κοσμημάτων της Χιακής φύσης και ποια θα ήταν η εικόνα, από περιβαλλοντικής άποψης, του νησιού σήμερα, αν δεν υπήρχε αυτό το στήριγμα από τον άνθρωπο και τα δημιουργήματά του.
Αυτοί ακριβώς οι προβληματισμοί θα τεθούν υπό διερεύνηση από τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές που θα συμμετάσχουν στο νέο δίκτυο και ευελπιστούμε ότι θα προκύψουν πολύ ενδιαφέροντα, από περιβαλλοντικής άποψης, συμπεράσματα, τα οποία θα καλύψουν πλήρως τη σκοπιμότητα ίδρυσης και τους στόχους του νέου δικτύου.
Το ίδιο συμβαίνει και σε πολλές άλλες περιοχές της χώρας μας και θα είναι πολύ σημαντικό οι μαθητές να κατανοήσουν την αξία του φυσικού περιβάλλοντος της οικίας περιοχής τους, να το αγαπήσουν περισσότερο, να ενημερωθούν και να ευαισθητοποιηθούν πάνω σε θέματα της προστασίας, αειφορικής διαχείρισης και αξιοποίησης του, διαπιστώνοντας την καθοριστική του επίδραση σε πάρα πολλούς τομείς της καθημερινής ζωής της παραδοσιακής αλλά και της σύγχρονης κοινωνίας, προς την κατεύθυνση που ήδη περιγράψαμε.
Εξίσου σημαντικό θα είναι για τους μαθητές να αποκτήσουν την ίδια στάση ζωής που είχε απέναντι στο περιβάλλον ο άνθρωπος της παραδοσιακής κοινωνίας, κατανοώντας την ιδιαίτερη σχέση που είχε αυτός μαζί του. Μελετώντας το φυσικό περιβάλλον, μπορούν να διαπιστώσουν τον πλούτο και  το μεγαλείο του, όπως αυτό πολύ αδρά αποτυπώνεται σε πλήθος δραστηριοτήτων της ζωής και της δράσης της παραδοσιακής κοινωνίας αλλά και της σύγχρονης, ιδίως στις ημιαστικές και αγροτικές περιοχές, της χώρας μας, γεγονός που θα συμβάλλει στην υιοθέτηση από αυτούς ανάλογης στάσης ζωής.
Επίσης το γεγονός ότι πολλά Κ.Π.Ε. ανά την επικράτεια έχουν ήδη προγράμματα και δίκτυα που άπτονται αποσπασματικά και μεμονωμένα του αντικειμένου του προτεινόμενου από εμάς δικτύου, καθιστά επιτακτική την ανάγκη για την υλοποίηση του, καθώς κάτω από τη «ομπρέλα» του θα υπάρξει συντονισμός, ανάπτυξη, αξιοποίηση των όντων αλλά και δημιουργία πολλών ακόμη δράσεων από τους συνεργάτες του δικτύου.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΙ  ΣΤΟΧΟΙ  ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ

ΓΝΩΣΤΙΚΟΙ
Να γνωρίσουν την ποικιλία της χλωρίδας και της πανίδας της χώρας μας.
Να έρθουν σε επαφή με  τη λαϊκή μας παράδοση.
Να μελετήσουν και να γνωρίσουν τα στοιχεία της σε διάφορους τομείς (Αρχιτεκτονική, κατοικία, ένδυση, διατροφή, υγεία, επαγγέλματα, ασχολίες, θρησκεία, ήθη, έθιμα και τέχνη)
Να συγκρίνουν το χθες με το σήμερα και να οδηγηθούν σε συμπεράσματα – κρίσεις.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ
Να κατανοήσουν το ρόλο του αβιοτικού περιβάλλοντος της χώρας μας (έδαφος, κλίμα, νερό).
Να αναγνωρίσουν το ρόλο των παραγόμενων προϊόντων στην οικονομία και τον τρόπο ζωής της παραδοσιακής αλλά και της σύγχρονης κοινωνίας.
Να διερευνήσουν την αλληλεξάρτηση της παραγωγικής διαδικασίας των προϊόντων από τη φύση με την αειφορική διαχείριση και αξιοποίησή τους από τον άνθρωπο της παραδοσιακής αλλά και της σύγχρονης κοινωνίας.
Να κατανοήσουν τη διαχρονική εξέλιξη του ρόλου της παραγωγικής διαδικασίας στην αυτονόμηση της παραδοσιακής αλλά και της σύγχρονης.κοινωνίας

ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΟΙ
Να συνεργαστούν στη δυναμική της ομάδας.
Να συμβάλουν θετικά στη διατήρηση της φυσιογνωμίας της λαϊκής μας παράδοσης και κληρονομιάς.
Να υιοθετήσουν τρόπους προστασίας του περιβάλλοντος και να δημιουργήσουν προοπτικές αειφόρου ανάπτυξης.
Να καλλιεργήσουν σχέσεις συνεργασίας διαφορετικών σχολείων και περιοχών μέσα από το επικοινωνιακό πλαίσιο του θεματικού Δικτύου.
Να αναπτύξουν την ικανότητα ανταλλαγής απόψεων και εργασίας σε ομάδες μέσω των ετήσιων συναντήσεων του Δικτύου.
Να εξοικειωθούν στη δημιουργική δράση μέσα από τα εργαστήρια, τις δραστηριότητες και τη μεθοδολογία του Δικτύου.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ
Να μετατραπούν σε φορείς διάχυσης των εμπειριών τους στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο.
Να αναπτύξουν ικανότητα λήψεως αποφάσεων και δημιουργικής παρέμβασης.
Να προσδώσουν αξία στον απλό τρόπο ζωής των χωρικών.

ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΤΙΚΟΙ
Να χειρίζονται παραδοσιακά εργαλεία απαραίτητα για τη γεωργική εκμετάλλευση των προϊόντων  στη σύγχρονη κοινωνία
Να παρασκευάζουν προϊόντα.
Να κατασκευάζουν χειροτεχνίες από υλικά της φύσης.
Να μάθουν τη χρήση νέων τεχνολογικών μέσων στις εργασίες τους στο πεδίο.
Να αναγνωρίσουν την ομορφιά της ελληνικής φύσης.
Να παρουσιάσουν τα αποτελέσματα των εργασιών τους.
Να αναγνωρίσουν τα αριστουργήματα της λαϊκής τέχνης, ως πολύτιμη παρακαταθήκη για το μέλλον και ως μέσον επαφής τους με το φυσικό περιβάλλον.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Οι δραστηριότητες που προτείνονται για το νέο δίκτυο θα πρέπει να στοχεύουν στη σύνδεση και το συσχετισμό των σχολικών γνώσεων με την πραγματική ζωή. Προτείνουμε λοιπόν να:
είναι βιωματικές,
 είναι ομαδοσυνεργατικές,
καλλιεργούν την πολλαπλή νοημοσύνη,
προωθούν τη διεπιστημονική – ολιστική προσέγγιση της γνώσης.
ακολουθούν ένα σχέδιο εργασίας,
ενθαρρύνουν πρωτοβουλίες, αυτενέργειες και καινοτομίες προσέγγισης.
           
Μεθοδολογία εργασίας
Μπορεί, ενδεικτικά, να αναλυθεί σε:
Μελέτη πεδίου (ύπαιθρος, κτίρια, κτίσματα, μουσεία, λαογραφικές συλλογές, βιβλιοθήκες, εργαστήρια πολιτιστικών συλλόγων κ.ά.)
Κατασκευή εννοιολογικού χάρτη
Πνευματική διέγερση – “Ιδεοθύελλα” (Brain storming)
Παιχνίδι ρόλων (Role playing)
Παιχνίδια προσομοίωσης (Simulation games)
Σχέδιο εργασίας (Project)

Τούτη τη χώρα, τον πλούτο και το είναι της, την κληρονομήσαμε από τους παππούδες και τους πατεράδες μας. Εκείνοι αγαπούσαν και σεβόταν το περιβάλλον και τη φύση, γιατί εξαρτιόταν από αυτό, ζούσαν  με αυτό και είχαν αρχές και αξίες. Ας πράξουμε κι εμείς το ίδιο για τα παιδιά μας.

                                                                                      ΜΕ ΤΙΜΗ
                                                                         Ο Υπεύθυνος του  Κ.Π.Ε

                                                                                          Σταύρος Σπυράκης

Πρόγραμμα σεμιναρίου ίδρυσης εθνικού θεματικού δικτύου